فهرست مطالب
عنوان صفحه
چكيده 1
مقدمه 2
فصل اول : شناسه كلي موزه ها
1-1- اهداف عمومي 3
1-2- گونه شناسي موزه ها 7
1-3- مكان يابي موزه ها 8
فصل دوم : عوامل موثر در برنامه ريزي و طراحي
2-1- بازديدكنندگان 12
2-2- اقلام نمايشي 17
2-3- حفاظت از اشياء و مجموعه نمايشي موزه 21
2-4- سازمان اداري 34
2-5- نتيجه گيري 38
فصل سوم : رهنمودهاي برنامه ريزي و طراحي
3-1- رهنمودهاي برنامه ريزي 41
3-2- رهنمودهاي طراحي 56
3-3- سبك هاي معماري 68
فصل چهارم : علوم رفتاري و مباني نظري معماري
4-1- علوم رفتاري 71
4-2- قابليت هاي محيط 73
4-3- نظريه زيباشناسي 77
فصل پنجم : بررسي نمونه ها
5-1- فرانگ گهري- موزه گوگنهايم ابوظبي 80
فصل ششم : تحليل سايت
6-1- وضعيت كلي سايت 84
6-2- شيب و توپوگرافي سايت 85
6-3- مجاورتها 86
6-4- دسترسي هاي سايت 87
6-5- زاويه تابش خورشيد 88
6-6- صداهاي مزاحم 89
6-7- جهت بادهاي نامطلوب 90
6-8- كج باران 91
6-9- ديد منظرهاي سايت 92
فصل هفتم : تصاوير پيوستي
فهرست جداول
عنوان
صفحه
جدول شماره 1 : عوامل موثر بر دامنه فعالیت
40
جدول شماره 1 گروه ا (الف) – فضاهای عملیاتی: فضاهای اداری
43
گروه 1 (ب) فضاهای عملیاتی موزه: فضاهای فنی و کارگاهی جدول- 2 45
گروه 2 - فضای عمومی: جدول-3
47
گروه 3 (الف) - فضاهای پشتیبانی: فضاهای رفاهی و خدماتی جدول – 4 48
گروه 3 (الف) فضای پشتیبانی: فضاهای خدماتی و تدارکاتی: جدول-5 51
چکیده
از مهمترین کارهایی که یک موزه می تواند انجام دهد، ترسیم جالبترین داستانی است که حکایت از پیروزی انسان بر جهان دارد و نشان می دهد که او چگونه دانش خود را در دنیایی برپا ساخته است که در آن زندگی می کند و اینکه او چگونه زندگی خانوادگی، هنرها وصنایع دستی فرهنگ ها وتمدن های خویش را توسعه داد. چنین مطالعاتی نشان می دهد که با وجود آنکه جمع آوری مجموعه ها و حفظ میراث فرهنگی از صفات اولیه انسان بوده ولی او در خلال این تاریخ چقدر دیر به ایجاد موزه ها اقدام نمود. از آغاز، غذا، لباس و اسلحه برای وی بسیار ضروری بوده و او آموخت تا آنها را برای نیازهای آتی اندوخته و انبار کند. سپس دوره ای رسید که او اشیایی را برای رفاه شخصی و اثبات اعتبار خود جمع آوری نمود. با افزایش پیچیدگی تمدن ها، فرصت های بیشتری برای جمع آوری اشیاء گرانبها مانند اسلحه و زره، ابریشم و پرده های نقش دار، طلا و جواهرات بوجود آمد. هدایای شاهان، کاخ ها و معابد را تزیین می نمود و به صورت تصادفی، ازدواج و یا خوش اقبالی در جنگ، دست به دست می شد. گنج ها سهم خاندان های اشرافی شده و یا سبب قدرتمند شدن ارتش ها می شد. بعداً از این دارایی ها به طور معمول برای تقدیر از ثروتمندان و نوابغ نیز استفاده می شد و از این رو ارتقاء سطح زندگی آنها را نیز به دنبال داشت. شاهان از این طریق از خویشاوندان و دوستان خود حمایت کرده و رقبا و زیردستانشان را تحت تاثیر قرار می دادند. بعداً نیز مجموعه های گرانبها همچنان انعکاسی از تمایل مثبت افراد، فرهنگ و منافع وسیع آنها به شمار می رفتند. در این زمان انسان دارای خانه، ثروت و خانواده بود و به جمع آوری کتاب، عکس، اشیا هنری و گنجیه های طبیعی توجه می نمود.
چنین مجموعه هایی به فضای مناسب و تسهیلات نگهداری نیاز داشت و گاهی باری بر دوش صاحبان آنها بود. در مواقعی نیز با غالب شدن روحیه سخاوت بر مالکین آنها، دسترسی توده وسیعی از مردم به آنها امکان پذیر می شد. به این دو دلیل مجموعه ها مردم را بهره مند می ساختند. مؤسساتی که از آنها نگهداری می کردند، نیز موزه یا گالری هنری نام گرفتند. موزه ها در دوران کلاسیک، عموماً به جایی برای تفکر و چشم دوختن دلالت داشت. اغلب موزه ها و گالری های هنری در پایتخت کشورهای اروپایی از اواسط قرن هجدهم به بعد تحت حمایت مقام سلطنت و یا مللی بوجود آمدند که با یکدیگر در تاسیس مؤسسات مسئول برای نگهداری گنجینه هایشان بخصوص در زمینه های هنری و باستان شناسی رقابت داشتند در پایتخت های ملی، مراکز شهری بزرگ به سرعت در حال توسعه بودند و خواسته های آنها برای کسب اعتبار به صورت رقابتی برای احداث و پرکردن موزه ها و گالری های هنری آنها در آمد. بازرگانان و صنعتگران اغلب در رقابت برای نیک خواهی، پایه های نخستین اینگونه موزه ها را درزمانی فراهم می کردند که اولیا امور شهری به طور معمول نسبت به کارکنان اینگونه مؤسسات و حمایت از آنها احساس تعهد می کردند.
دانشگاه ها کتابخانه های مرجع مشهوری را تاسیس کردند که بی وقفه آموزش موضوعات متنوع و وسیعی را امکان پذیر می ساختند توسعه سریع مطالعات علمی منجر به نیاز بیشتر به آزمایشگاه های تجربی و مواد اولیه برای بررسی دقیقتر شد. ضرورت افزایش و نگهداری نمونه های آموزشی مورد استفاده در بین سخنرانی ها و سهولت دسترسی دانش آموزان به این نمونه ها در اوقات فراغتشان، سبب افزایش اهمیت موزه داری گردید. قرن نوزدهم، قرن توسعه آموزش در همه زمینه ها و در تمام سطوح بود که به طور ریشه ای از انقلاب صنعتی متأثر گردید. مدارس تکنولوژی برای ارایه آموزش به کسانی پدید آمدند که در کارگاه ها و کارخانه ها جذب شده بودند. برای این منظور مدل هایی ساخته شد تا در سخنرانی ها اصول علمی و فیزیکی علوم را به نمایش بگذارند. در همان حال دانش آموزان در حین کسب مهارت در کارهای دقیق بر روی چوب و آهن نمونه های دیگری را نیز می ساختند. همچنین روش های جدید و سیستماتیکی جهت نگهداری مواد اولیه علوم فیزیکی و برای موزه های تکنولوژی امروزی شروع شد.
موزه در مراحل اولیه شکل گیری پاسخی برای نگهداری مجموعه هایی بود که جمع آوری کننده ها با اشتیاق آنها را به این محل می آوردند. به تعداد انواع موزه، اشیایی برای نگهداری وجود دارد تا رضایت افراد چه در حال حاضر و چه در آینده حفظ شود. با این وجود موزه ها همانطور که برخی افراد تصور می کنند مؤسساتی بی تحرک نیستند. موزه ها با جمع آوری اشیاء شروع به کار کردند و این اولین عملکرد آنها به شمار می آید. موزه نمی تواند هرگونه شیئی را جمع آوری کند موزه هایی که تمامی اشیاء ارسالی را می پذیرفتند، گاهی مواجه با مسائل ناگواری می شدند اگر وجود دستورات و یا دلایلی برای ایجاد یک موزه لازم است، می بایست در چارچوب یک طرح جامع نسبت به ارایه تعریفی صحیح از آنها اقدام نمود. برای حفاظت از میراث فرهنگی موزه ها می بایست نسبت به تمام جنبه های زندگی طبیعی انسان، تاریخ طولانی اش و تمام آثار او مسلط باشند.
به طور کلی ارتقا فرهنگی جامعه و اهداف بازدیدکنندگان به یک زندگی غنی تر در موزه ها از طریق اعمال روش ها و ارایه امکاناتی می باید صورت پذیرد تا آنها را از نگرانی ها آسوده ساخته و سختی ها و موانع موجود در محیط زندگی مانند: تلاش سخت برای تامین زندگی و مشکلات محیط کار را کاهش دهد. ارتقا فعالیت افراد به افق های وسیعتر و گشایش حوزه های اکتشافی جدید و جالب، امروزه از مهمترین وظایف موزه ها است. در این شرایط تحقق اهداف
موزه ها مستلزم توجه کافی به اهمیت نقش آموزش و تحقیق در موزه ها و تجهیز و سازماندهی مناسب آنهاست.
مقدمه
« بیشترین جلوه های تاریخی در موضوعات مختلف را در موزه ها می توان یافت و موزه ها را می توان مکانی برای تماشای اشیاء تاریخی و ارزشمند قلمداد کرد که یادآور خاطره هنر ، فرهنگ و تاریخ گذشتگاه است. هر یک از گنجینه ها ، اشیای عتیقه و آثار در عین بی زبانی هنر و اسناد و تاریخ گذشته را بازگو می کند. به عبارت دیگر می توان موزه ها را آیینه ای تمام نما از آداب و سنن ، فرهنگ معنوی و هنر دوران گذشته دانست و با دیدن این آثار با گذشته ها ارتباط برقرار کرد.
موزه ها به لحاظ تیپ به موزه های تاریخی ، هنری ، علمی ، ادبی و موزه های خاطرات متفکران ، هنرمندان و شاعران تقسیم می شود. تماشای هریک از این آثار ، بازدیدکنندگان را به تامل در فرهنگ تاریخ وهنر دوران گذشته وا می دارد. در ایجاد هر یک از موزه ها سعی شده که خدمات فرهنگی و معنوی از دیدگاه های مختلف برالی علاقه مندان و محققان ارائه شود. در بررسی موزه ها از نظر معماری متمایز بودن تیپ و شاخص های معماری در هریک از آنها به چشم می خوردو تلفیقی از معماری سنتی و مدرن یا دوره های مختلف در آنها مشاهده می شود. این بناها جزو برترین شاهکارهای معماری شهر یه حساب می آیند که در آنها به مفاهیم فلسفی و هویت معماری بها داده شده است. بطور کلی در حالت عمومی موزه ها متشکل از سالن انتظار ، امور اداری ، کتابخانه ، امور بین المللی و تحقیقات ، خدمات نمایشگاهی ، مراقبان ، آرشیو ، دبیرخانه ، سالن های برگزاری نمایشگاهی و بخش های گالری دایمی و سایر قسمتهای تخصصی است و آنچه که از نظر طراحی حائز اهمیت است ، روابط منطقی و عملکردی این تشکیلات و مسیر تماشای اشیاء و آثار است که باید سهولت و امکان بهره برداری بیشتر را برای بازدیدکنندگان مهیا کند.»1
منابع و ماخذ :
جعفری- خداوردي- مجله معماری و فرهنگ شماره 25 سال هشتم- دفتر پژوهشهای فرهنگی گروه معماري - 1385
لنگ ، جان – آفرينش نظريه معماري – عيني فر ، علي رضا – انتشار دانشگاه تهران ، 1381
گروتر ، يورگ – زيباشناختي در معماري – پاكزاد ، جهان شاه – همايون ، عبدالرضا – انتشارات دانشگاه شهيد بهشتي تهران ، 1386
نوربرگ شولتز ، كريستين – نگاهي به مباني نظري معماري ( از فرم تا فضا ) – آيوازيان ، سيمون انتشارات دانشگاه تهران 1383
نوربرگ شولتز ، كريستن – معماري ، حضور ، زمان ، مكان – عليرضا سيداحمديان-موسسه معمار نشر : 1381
نوربرگ شولتز ، كريستن – هستي فضاي معماري – حافظي محمد حسين – انتشارات و كتابفروشي تهران – 1349
منابع اينترنتي :
http://www.eachto.ir/farsi/content/view/1077/418/
http://ad3.wikidot.com/info-4
http://www.parsianforum.com/showthread.php
http://www.mums.ac.ir/imgo/fa/mashhad,1
http://www.iran-eng.com/archive/index.php/t-20009.html
http://www.carshiv.ir/showthread.php?tid=202
http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8902120234
http://www.atoliememari.com/category/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87/